Tour de Rwanda : nanu ebandi te, esi e annulé mpo na ba raisons ya sécurité

Peloton ekobanda lobi na tension makasi, kasi makama ya bokengi ekoki ko déraille course wuto mikolo ya yambo mpenza. Kati na makama ya bateroriste mpe matata oyo ezali na ndelo, likambo yango ezali koningana na esika oyo ezali na nse. Bakonzi bakozwa likama ya kotika molulu yango ekende liboso?

---

Départ moko incertaine sous menace

Lobi, Kigali esengelaki kozala na esengo ya kokende na velo. Kasi na mpokwa ya Tour de Rwanda ya 2025, mopɛpɛ ezali mosika na fɛti. Evenement phare ya cyclisme africain ekangami sik’oyo na fil, menacé na ba tensions régionales explosifs mpe ba risques ya sécurité ya makasi na ndenge ya alarme.

Banda baposo, ndelo ya Rwanda na République démocratique ya Congo ezali esika ya bitumba ya mobulu kati na mampinga ya Congo na batomboki ya M23, baye Kinshasa efundi Kigali mpo na kosunga. Instabilité oyo ewumeli ezali likambo ya sika te, kasi intensification ya bitumba ezali risque oyo emonaná naino te mpo na Tour de France. Nzela yango, oyo ntango mosusu elekaka na banzela oyo ezali pene na bisika oyo matata ezali, ekómi likambo monene oyo ezali kotungisa bato.

Bakonzi ya Rwanda balobi ete mikano minso mizwami mpo na ko garantir sécurité ya ba riders mpe ba spectateurs. Kasi, maloba maye ya officiel masali mingi te mpo na kokitisa motema na ba délégations ya bapaya mpe ba équipes ya cyclisme, mingi mingi soki totali ba alertes diplomatiques oyo ebimisami.

---

Etats-Unis ezali kobeta alarme

Tensions emati ntango Département d’Etat ya U.S. ebimisaki conseil officiel ya voyage, epesaki toli na bana mboka na yango na kokende te na bisika pene na ndelo ya Congo mpe esengaki bokebi na mboka mobimba mpo na ntango ya molulu yango. Na ba médias sociaux, Ambassade ya U.S. ekitisaki maloba te: "Likama ya makambo ya mobulu mpe ya bitumba oyo etali milulu ya bato banso ezali mingi."

Rwanda: Ambassade ya Etats-Unis na Kigali epesi toli na bana mboka ya Etats-Unis ete bomati ya bitumba na kati ya République démocratique du Congo (RDC) ekoki kozala na bopusi na bokengi na bisika biye bizali pembeni ya ndelo ya RDC mpe Burundi na Rwanda.

Bato ya Ambassade ya Etats-Unis bapekisami kosala mobembo na... pic.twitter.com/YcWXOnM93L

— Mobembo - Departema ya Leta (@TravelGov) 20 février 2025

Message oyo eloni panique na ba équipes ebele ya bapaya. Ba équipes misusu ezali kokanisa kopekisa participation ya ba riders na bango na ba étapes oyo ezali mosika na ba zones sensibles, alors que misusu ezali koboya te retrait complet soki situation ebebi.

Position oyo ya ba Américains esili mpe kopesa nzela na ba spéculations mpo na annulation possible ya événement, to même Tour etelemisama na kati ya nzela soki sécurité esengelaki kozala compromise. Perspective oyo ezali kotungisa ba organisateurs kasi ekoki lisusu kozala exclu te.

---

Atmosphère explosif, événement oyo ezali kozela

Tour ya Rwanda ezalaka ntango nyonso mingi koleka kaka momekano ya mbangu ya velo. Elembo ya kimia mpe ya bokasi na mboka oyo eyebani na lisolo na yango, ekomi esaleli ya nguya ya doux mpo na Kigali. Kasi édition oyo ya 2025 ezali na risque ya kobwaka elili likolo ya photo oyo.

Balobi ete ba services ya renseignements ya mboka emoni "makambo mingi" mingi, kozanga koyebisa lolenge na yango. Na contexte ya boye, litambe nionso ekomaka puzzle ya sécurité. Kati na bozalani penepene ya bisika ya bitumba mpe makama ya bateroriste oyo ezali bisika nyonso na etuka ya Grands Lacs, baye ya mibeko bazali na bokebi makasi.

Babongisi bazali koluka kokitisa moto nyonso motema, kasi makambo ya solo oyo ezali kosalema na mabele ezali kolimbisa te: banzela oyo ntango mosusu ezali mosika, bisika oyo ezali mpasi mpo na kopekisa yango, mpe bankóto ya batali oyo bazelaka na nzela yango. "Résque zéro ezali te," endimi membre moko ya comité d’organisation, kolobaka na condition ya koboya nkombo na ye.

Bato ya mboka yango, na ngambo na bango, bakabwani kati na esengo mpe mitungisi. "Ezali liziba ya lolendo mpo na koyamba molulu moye, kasi na ntalo ya bokengi ya bato te," elobi Aimé, mosali magazini na Kigali.

---

Bokebi oyo ekokende tii wapi?