Libye, diplomatie ya ombre na Paris: oyo Élysée ezali ko planifier

Eloko moko te ebimaki. To pene na eloko moko te. Na Paris, na bokutani ya porte fermée oyo ebongisamaki malamu, Paul Soler, conseiller ya Emmanuel Macron ya Afrique du Nord mpe Moyen-Orient, akutanaki na bato mibale ya ntina na paysage institutionnel ya Libye : Président ya Parlement mpe Président ya Haut Conseil d’Etat. Sujet officiel : feuille de route ya Nations Unies na maponami. Sujet ya solo: pouvoir. Mpe ndenge nini kozongisa yango, na mboka oyo e défier processus démocratique nionso depuis plus de dix ans.

Paris lokola capitale de facto ya Libye politique

Oyo ezali mbala ya yambo te Libye elobelami mosika na Tripoli. To kutu mosika na Benghazi. Na ba mbula oyo eleki, Paris e se établir lokola arène diplomatique parallèle. Na mayele. Ya nsense. Kasi etondi na ba conséquences. Likita oyo Paul Soler abongisi ezali na kati ya bonkoko oyo ya France : koloba na moto nyonso, kosala makasi mpo na kozala na bokatikati, ata soki elingi koloba kosala ete milɔngɔ ezala polele te.

Nzinga nzinga ya mesa efandaki ba institutions mibale oyo elingaki ko embodier légitimité ya Libye. En réalité, bazalaki deux structures rivales, ezindamaki na matata mpo na ba prérogatives, incapable ya koyokana na mibeko ya jeu électoral. Wana nde esika oyo France ekani ko intervenir. Lokola mobongisi-nzela. Lokola mosambisi. Basusu bakoloba lokola stratégiste oyo amisalelaka ye moko.

Feuille de route ya ONU ezali lokola cadre. Ekómi mantra diplomatique. Kasi na mabele, ekokani na mokanda ya théorique, mbala mingi ebengamaka, esalelamaka mingi te. Paris ayebi likambo oyo. Mpe Paris azali kokóma na motema molai te.

Maponami, elaka oyo ezongisami na mosala ya l’Etat phantom

Liloba ezali kaka koya: maponami. Ezali ko rassurer ba ministères ya Affaires étrangères. Epesaka illusion ya avenir. Kasi, na Libye, ezali koyokana na mabulu. Maponami maye masakolamaki mpo na suka ya mobu 2021 masalemaki ata moke te. Uta ntango wana, milende nyonso ya kozongisa bango na bomoi ekómi na efelo moko: nani akoki kokima, na nse ya bokonzi nini, na garantie nini ya libateli?

Paul Soler ayebi likambo yango malamu. Interview na ye ezali moke mpo na kobongisa maponami koleka mpo na komeka ba lignes rouges. Parlement endimi kondima tii wapi? Haut Conseil d’Etat ekondima compromis na cadre constitutionnel? Nsima ya mituna oyo ya tekiniki ezali na réalité moko ya makasi : ata élite moko te ya Libye ezali na intérêt moko te na vote oyo ekoki ko balabala yango.

Yango wana France ezali kokende liboso na bokebi. Na bokebi mingi, bamosusu bakoloba. Na kondima kosolola na ba institutions contestées, ezali ko endosser statu quo oyo e profiter na ba joueurs mêmes depuis ba mbula. Mais Palais Élysée ezali kozua responsabilité. Boyokani ya lokuta eleki mobulu na nko.

Macron, ONU, mpe masano ya mbongo oyo ezalaki na likama ya kozwa lisusu bopusi

Initiative oyo ewutaka na Paris ezali isolé te. Ezali na kati ya mposa ya monene ya Emmanuel Macron mpo na kozongisa France na esika na yango na likambo ya Libye, nsima na mibu ya bozangi bondimi ya stratégique. Lisungi ya mindondo mpo na Maréchal Haftar etiki elembo na yango, ezala na Tripoli mpe na New York.

Lelo oyo, Paris e se aligné officiellement na ONU. Au moins na rhétorique. Bazali kopesa ntina mingi na boyokani na Nations Unies. Feuille de route ya ONU ezali brandished lokola boussole. Kasi diplomatie française ebatelaka mikano na yango moko : stabilité, contrôle ya flux ya migration, sécurité na Sahel, mpe accès na ba ressources.

Masano ya mbongo ezali na likama. Na kosalaka ba consultations ebele sans ba résultats concrètes, France ezali komi exposer na ba critiques oyo ezali se komata : oyo ya diplomatie ya masolo kasi sans puissance. Likambo ya mabe koleka, ba Libyens misusu bamonaka yango lokola interférence déguisée, lolenge ya kobatela mboka na soutien de vie politique, sans jamais kotika yango e décider na nzela ya boîte de vote.

Kaka likita mosusu, to ebandeli ya mombongo ya sika?

Oyo ezali ntango ya mbongwana? Ezali mosika na kozala na ntembe te. Likita oyo Paul Soler abongisi emonani mingi lokola épisode mosusu na saga oyo ezangi nsuka. Kaka dialogue mosusu. Kaka elaka mosusu. Na ntango yango, Libye etikali na biteni, ezali na bibundeli, mpe ezali na likama ya bopusi ya bapaya.

Kasi koboya kotalela masolo yango ekozala libunga. Mpo ezali mbala mingi na ba salons wana ya Paris, mosika na ba caméras, nde ba compromis ya mikolo ekoya esalemaka. Malamu to mabe. Eumelaka to oyo ekoki kopanzana.

Motuna etikali : France ezali vraiment koluka ko soutenir transition démocratique, to kaka ko protéger ba intérêts na yango na mboka oyo eboyi komona kokita mobimba na sphère ya influence na yango ? Eyano yango ezwami te na ba communiqués ya presse. Ekomonana na misala. Mpe na esika ya voti. Soki mokolo mosusu esalemi.