Opinion internationale: Gaza e mobiliser, Congo ezo kufa

Continent moko oyo ezokaki na bilili

Afrika ezali koyika mpiko na makambo ya mawa oyo elobami te banda kala mingi. Ntango ba écrans mpe ba manifestations ya ba occidentaux etondi na slogan "Israel ezali kosala génocide na Gaza," est ya République démocratique ya Congo ezali kokoba kozinda na mozindo na bitumba oyo esi ezui bomoi ya bato koleka millions motoba wuto ebandeli ya ekeke. Bomoi ya bato milio motoba ebebaki, mbala nkama koleka motángo ya bato oyo bakufaki na Palestine , mpe atako bongo kozanga komibanzabanza ezali koleka.

Rivalité ya ba pasi te

Peuple congolais azali kosenga te que pasi ezala classé. Bato nyonso oyo banyokwami ​​na bitumba abongi na bosembo mpe mawa. Kasi ezali légitime kotuna : pourquoi pasi ya Palestine e mobiliser ebele ya bato, ba ambassades, na ba médias sociaux, alors que makila ya Congo ezali kosopana na silence presque totale ?

Kagame, mobali ya clé oyo azali sima ya mobulu

Na motema ya likambo oyo ya mawa, nkombo moko ezali se kozongelama: Paul Kagame. Esali mibu koleka 20, président ya Rwanda afundami na ba observateurs mingi mpo na kopelisa mobulu na est ya RDC. Lisungi na ye oyo elobami mpo na batomboki ya M23, oyo ONU epamelaka mbala na mbala, ezali na mokano ya kobatela bokonzi na bozwi ya mabanga ya ntalo ya Kivu. Officiellement, Kigali ewangana likambo oyo. Kasi bilembeteli oyo biyangani etikaka ntembe mingi te: Kagame azali kozwa matomba na etumba oyo ezali kosala bamilio ya basivili na nsɔmɔ.

Ezali likambo ya pwasa te ete basusu babengaka ye sik’oyo « Netanyahu rwandais » : mokambi ya bokonzi, oyo azali na esika na ye wuto ba décennies, oyo azali komilakisa lokola mobateli ya peuple na ye kasi oyo misala na ye ya bapaya ebimisaka nkanda mpe bifundeli ya mbeba ya bato ebele.

Elili ya Yisalaele

Kokokanisa yango esukaka wana te. Na ba cercles critiques, bato balobelaka mingi "elili ya Israël sima ya Kagame." Boyokani kati na Kigali mpe Tel Aviv ezali makasi : botali ya Leta, boyokani ya bilanga mpe ya tekiniki, mpe boyokani ya penepene ya diplomasi. Kagame, lisusu, asepelaka na lolenge Israël ebongoli souvenir ya Holocaust na pouvoir politique, mpe ndenge Netanyahu alongi ko imposer ba priorités na ye ya sécurité na communauté internationale.

Ezali mwa litambe wuta kuna mpo na kokanisa ete azali kozwa inspiration na likambo oyo mpo na stratégie na ye moko na RDC. Ba analystes misusu kutu ba suspecter assistance concrète: formation ya sécurité, ba technologies ya surveillance, to même soutien diplomatique discret. Kozanga ba preuves directes, oyo etikali spéculation, kasi bokokani ezali frappant : deux petites états oyo etie motema na lisolo ya victimité mpe na prétention ya légitimité mpo na ko justifier ba interventions controversées.

Ba Congolais balobaka

Fast na silence ya ba ministères ya Affaires étrangères, ba jeunes congolais bazo pesa mingongo na bango. Na X, moto atangi na mbala mingi : « Rwanda ezali kosala génocide na Congo ». Ba messages viraux, oyo ezongelamaka mbala nkoto, elukaka kolamusa lisosoli. Mingongo yango ezali kokundwela biso ete na Kivu, bankama ya bankóto ya bato bazali kobomama, kosangisa nzoto na makasi, mpe kolongolama na bisika na bango —mpe ete mokili ezali kokanga miso.

Absence culpable ya communauté internationale

ONU ekomi na mikanda makambo ya mabe oyo esalemaki na bitumba, bamilio ya bato oyo bakufaki esili komonana, mpe motángo ya bato oyo balongolami na bandako na bango ezali bankama ya bankóto. Kasi, ezali na mobilisation mondiale moko te oyo ekokani na oyo ya Gaza. Sanctions ya makasi te, tribunal international te, ba marches massives te pona Congo. Kinshasa etikali ye moko, esundolami na bitumba oyo ezali kozindisa peuple na yango.

Mpo na nini kofanda nyɛɛ? Opportunisme ya maponami

Mbala mingi, ndimbola moko ebimaka: koluka libaku ya politiki . Na Europe occidentale, cause palestine ekomi marqueur idéologique ya makasi, surtout na gauche, mpo ezo résonner directement na ba électeurs musulmans. France ezali na Bamizilma milio 7 kino 8, nzokande Allemagne, Belgique mpe Royaume-Uni ezali mokomoko na bamilio mingi. Komi déclare pro-Palestine ezali ko défendre cause morale, kasi mpe oyo ezali avantage électorale.

Congo, nzokande, ezangi plateforme oyo. Longola diaspora na yango, lisanga moko te ya monene ezwi yango lokola kolela na yango ya kosangisa bato. Solidarité africaine structurée ezali te, lobby ya makasi ezali te, mpe impact directe électoral ezali te. Yango wana, etumba oyo ebomaka mingi koleka ezali kaka na ngámbo ya ntembe ya bato nyonso na Mpoto.

Mokumba ya bokundoli mpe bosembo

Komona Gaza esengeli te esala biso tobosana Congo. Bato nyonso mibale bazali konyokwama, mpe moko te ebongi kobosana. Afrika ekundolisi biso bosolo moko ya moboko: bomoi nyonso ezali na ntina . Nsima na mibu koleka tuku mibale ya bobomami, kimia zinga zinga ya RDC ekomi injustice oyo ekoki kokanga motema te. Tango ekoki ya ko dénoncer ba atrocités wana, ya kotanga ba kombo ya ba responsables, mpe ko senga que mokili mobimba ezongisa attention na yango na Kivu.

---