Muhoozi asekwisi Kale Kayihura: tango Ouganda ezongeli script na yango ya kala oyo etali bokengi

Bozongi ya molimo moko ya mpasi

Kaka mibu mitano mileki, Kale Kayihura azalaki mobali oyo bato banso balingaki kokita. Inspecteur général ya kala ya police mpe mosaleli ya sembo ya Museveni na boumeli ya mibu koleka zomi, ayaki ko embodier kokita ya régime na autoritaire : brutalité ya police, enlèvement ya ba réfugiés Rwandais, mpe bifundeli ya torture. Moto ya makasi ya bapolisi akweyaki na 2018, alongolamaki na mosala na mokuse, azwaki esambiselo ya basoda, mpe ayokisaki ye nsɔni na miso ya bato nyonso. Washington ebakisaki mbeba na kopesaka etumbu ya moto ye moko, kolobelaka ye lokola moko ya bilongi ya molili ya bobukami ya makoki ya bomoto na Ouganda.

Bakanisaki ete asilisi, akangami na ferme na ye na Lyantonde, na makasi afanda kimia. Kasi na Ouganda, bokundoli ya bato oyo balongi esili mpenza te: ezali kolala mpɔngi, ezali kozela mbongwana ya mopɛpɛ ezongisa yango na bomoi. Mopepe wana ezali sikoyo na kombo: Muhoozi Kainerugaba.

Muhoozi, mwana oyo azali komibongisa mpo na koyangela

Chef d’état-major depuis 2024, Muhoozi azali kaka mwana ya liboso ya président Yoweri Museveni te. Azali surtout présumé héritier, successeur ya posa makasi, oyo azali déjà ko planifier époque post-Museveni. Stratégie na ye ezali simple : komizinga na ba figures fidèles, parfois ba critiques, kasi oyo ba garantir ye base ya sécurité solide.

Ezalaki na contexte oyo nde Kale Kayihura abimaki lisusu. Sikawa asili kobongisama mpe kozanga bifundeli oyo bafundaki ye, abandaki lisusu kobima na miso ya bato. Na ba rôles militaires ya dirige te, kasi na ba postes wana ya gris, ya intermédiaire esika ba décisions essentielles ezuami : ko représenter Ouganda na ba réunions diplomatiques, ko conseiller na ba relations ya sécurité, mpe ko accompagner chef ya ba forces armées na ba initiatives internationales na ye.

Geste yango esalemi na calcul . Na kobima pembeni ya Kayihura, Muhoozi azali kaka te koluka kozongisa molandi ya sembo. Alingi kotinda message : azali na capacité ya kolimbisa, ya ko dominer ba ombres ya kala, mpe surtout, ya kosalela expertise na bango pona ba ambitions na ye moko.

Fil rwandais oyo ekangisaka mibali mibale wana

Détail moko ezali ko intriguer surtout ba observateurs: ba liens proches ya Muhoozi na Kayihura na Rwanda. Mibali yango mibale, mokomoko na ndenge na ye, balonaka boyokani oyo ekeseni na mosusu nyonso na Kigali.

Muhoozi abombi jamais admiration na ye mpo na Paul Kagame, oyo azali ko considérer lokola mentor militaire mpe allié stratégique. Azalaki même architecte principal ya réconciliation entre Kampala na Kigali sima ya ba mbula ya discord mpe ba frontières fermées.

Kayihura, na ngambo na ye, azali na lolenge mosusu ya boyokani: ya mayele mingi, ya penepene mingi. Mwasi na ye azali na origine Rwandaise, mpe réseau social, familial mpe politique na ye esali que azala toujours proche ya élite ya Kigali. Ntango azalaki mokambi ya bapolisi, bikateli na ye mingi oyo ebimisaki ntembe etalelaki ndenge ya kotambwisa bato ya Rwanda oyo bautaki na boombo na Ouganda, kobanda na kozongisama na bato mosusu na ndenge ya kobanga tii na kolimwa ya bato na ndenge ya kobombama.

Lelo oyo, boyokani na bango etindi nsango ya polele: nguya ya Ouganda oyo ekoya, oyo Muhoozi azali koluka kosala brique na briki, ekotia motema na boyokani ya lokumu na Kigali . Ata soki elingi koloba kolamusa bilimu ya kala.

Réadaptation to provocation?

Kasi reintégration ya Kayihura mokemoke ezali sans conséquences te. Mangomba ya makoki ya bomoto mazali déjà ko dénoncer "blanc blanc" oyo endimami te. Ndenge nini tokoki kobosana que azalaki personnage central na l’Etat policier oyo ezalaki marqué na brutalité? Ndenge nini moto oyo États-Unis epesi ye etumbu mpo na kobuka mibeko mingi mpo na ntomo ya bato akoki komonisama lokola mopesi-toli oyo azali na lokumu mingi?

Na kati ya ba appareils ya sécurité ya Ouganda yango moko, basusu bamoni bozongi oyo lokola provocation. Ba policiers mingi ba betaki maboko na bolongolami na ye na 2018, bamonaki yango lokola pema esengeli nsima na bambula ya nguya na ye nyonso. Kozongisa ye na mosala ezali sikawa na likama ya kolamusa nkanda ya kala mpe kozongisa lisusu kowelana oyo ekundamaki banda kala.

Muhoozi, na ngambo na ye, azali kotambola na nsinga ya makasi. Ayebi que Kayihura atikali figure polarisante. Kasi na stratégie na ye ya ko consolider pouvoir, polarisation oyo ezali arme. Plus Kayihura abendaka ba critiques, plus akomi embleme ya époque ya sika esika fidélité personnelle eleki moralité politique.

Oyo yango elobi mpo na mikolo mizali koya

En réalité, résurrection politique ya Kale Kayihura e dévoiler moins sur destin individuelle na ye que trajectoire ya régime yango moko. Museveni aponaki ko sacrifier général na ye fidèle mpo na ko soulager ba tensions mpe ko sauver image ya l’Etat sous pression internationale. Nzokande, mwana na ye ya mobali aponaki kosekwisa ye mpo na koyeisa makasi programɛ na ye moko.

Retour oyo ezali donc talatala : ezali ko refleter mutation ya pouvoir esika succession ezali lisusu tabou te, esika ba alliances ezali ko redessinée autour ya Muhoozi, mpe esika ba chiffres ya kala oyo ekweyi ezali sikoyo kosala lokola ba outils ya ko se préparer na époque post-Museveni.

Ouganda ezali naino kotambwisama na bilimu na yango.