Trump azali ko menacer intervention militaire na Nigeria : guerre ya maloba to vrai ultimatum?

Na molende moko lokola général oyo azali kokutana na monguna, Donald Trump abwaki ultimatum na Nigeria : " Nazali kotalela makambo mingi ," esakolaki, kolobelaka intervention militaire to ba attaques aériennes possibles, nionso wana na prétexte ya génocide ya ba chrétiens na mboka. Liboso ya maloba maye, Abuja etikalaki kozanga kolɛmba: eboyaki mpenza scénario yango mpe esengaki masolo. Kasi nsima ya bluster, lisano ya solosolo ezali nini? Pression diplomatique, posture électorale, to prélude ya changement géopolitique?

Kopanzana ya Trump

“Bazali koboma bakristu, mpe bazali koboma bango na motango monene mpenza,” eyebisi Trump na bapanzi sango na masuwa Air Force One. Abakisaki, “Tokotika te ete likambo yango esalema.” Président ya Etats-Unis alobaki ete apesaki mitindo na Pentagone na ye ete amibongisa mpo na likambo nyonso oyo ekosalema mpo na mboka eye ya Afrika. Alimbolaki lisusu ete koleka maloba: "Ekoki kozala basoda ya mabele, to ba attaques aériennes."

Liloba liye lizali na contexte epayi wapi Nigeria euti kobakisa na liste ya Etats-Unis ya "Bikolo ya soucis spécial" mpo na bobukami ya bonsomi ya lingomba. Likanisi ya retrait possible ya ba aides nionso ya Etats-Unis ezali mpe kosalelama lokola levier.

Mpo na Trump, équation ezali polele : soki ezali na minyoko ya ba chrétiens systématiques, wana esengeli Amerika e intervenir ata sans mandat explicite ya ONU to accord Nigerian. Oyo ezali position oyo a adopter.

Réponse ya Nigerian na réalité complexe

Gouvernement ya Nigeria, na nzela ya molobeli na yango ya président Daniel Bwala, elobeli makama maye lokola "tactique ya pression" typique ya Trump. Abuja aboyi koloba ete mobulu yango ezali "konyokola bakristu," elobi ete mobulu oyo etali lingomba ezali te, kasi ezali nde bosangisi ya matata, ata mpe terrorisme, oyo etali bakristu mpe ba musulmans. Bato oyo bayekolaka makambo mpe bato oyo batalaka makambo yango bandimisi ete mobulu yango ezali na makambo mingi, oyo esangisi bateroriste ya mangomba, kowelana kati na bikólo mpe mangomba, kowelana kati na bibwɛlɛ na mabele, mpe bituluku ya bato oyo bazali na bibundeli.

Mpo na Nigeria , oyo ezali na enjeu liboso mpe ya liboso ezali souveraineté : likanisi mpenza ete Washington ezali ko branding intervention armée sans respect ya ba cadres internationals e provoquer kanda mpe inconfort.

Makambo mpe mbano oyo ekanisamaki te

Poste électorale mpo na usage international?

Approche ya Trump ezali mélange ya idéologie (rhétorique ya ko défendre ba chrétiens oyo banyokolami), stratégie électorale (mobiliser base religieuse mpe conservatrice), mpe ba motivations géopolitiques (ko renforcer position ya Etats-Unis na Afrique en tant que « puissance protecteur »). Kosalela na ye Nigeria, ekólo moko ya ntina mingi na Afrika ya Wɛsti, na ntembe te, ezali likambo ya pwasa te.

Makama ya komata to likama ya diplomasi

Kobangisa intervention sans plan clair ekoki komema na escalation sans contrôle. Soki ba soldats ya Etats-Unis bakiti sans mandat, ekofungola porte ya crise diplomatique munene, kaka te entre Etats-Unis na Nigeria kasi mpe na Afrique mobimba. Ba alliés ya Nigeria, ba organisations africaines, mpe ONU bakotia ntembe na légitimité ya intervention wana.

Symptôme ya malaise africaine oyo ba ignorer?

Kasi koleka nyonso, likambo oyo ezali komonisa lisusu mpasi oyo ezali na Afrika: kozonga ya mobulu, kobomama ya bato oyo euti ntango nyonso te na mangomba kasi ezali nde na mikili oyo ezali na bolɛmbu, matata ya mabele, mpe bateroriste oyo bazali kosalela mobulu yango. Likanisi ya pete oyo elobi ete "baklisto bazali kobomama" ezali kozipa mingi lokola ezali komonisa. Nigeria ezali kokutana na Boko Haram, ba milices, mpe mobulu ya koleisa banyama, kasi kaka etumba ya mangomba te.

Pourquoi tokoki ko ignorer cas oyo te

Episode oyo ekundolisi biso que Afrique ezali lisusu kaka domaine secondaire ya intervention te : ezali na motema ya ba rivalités internationales, ezala na oyo etali sécurité, ressources, to modèle ya relations internationales. Ntango nguya monene ya Amerika ezali kotombola likama ya nguya ya basoda na mboka moko ya Afrika na nkombo ya bonsomi ya losambo, ebongoli makambo nyonso. Ebongoli Afrika wuta victime passive na joueur stratégique. Mpe mpo na Nigeria, mboka oyo ezali na bato milio 220, etɛlɛmɛlo ya Washington ekoki kozala na bopusi likoló na autonomie na yango, elilingi na yango, mpe boyokani na yango na ba voisins na yango.

Na suka, motuna ya solo ezali kaka te "toko intervenir to te?" kasi "menace oyo emonisi nini?" Na oyo etali Amerika kosalela makambo ya lingomba lokola levier. Na ntina na Nigeria, oyo ezali kobundisa ba fronts ebele ya mobulu kasi ekolinga koboya na mbalakaka kozala étiqueté zone ya bitumba ya mangomba. Na oyo etali Afrique, oyo e affirmer droit na yango ya ko gérer ba crises na yango moko sans ekoma scène ya émission ya force.